Episodes

Sunday Jun 22, 2025
Davut'un Sapanı: İsrail'i Büyüten Güç, Dünya'ya Barışı da Getirir mi?
Sunday Jun 22, 2025
Sunday Jun 22, 2025
Bu bölümde insanlık tarihi boyunca, farklı coğrafyalarda, farklı liderlerin elinde bambaşka biçimler alarak defalarca tekrarlanan evrensel bir stratejiyi, “Davut’un Sapanı”nı anlatıyoruz. İsrail'in varoluş felsefesini ve politikalarını şekillendiren o 'Davut'un Sapanı' nedir? Ve en önemlisi, bu kadim strateji, Ortadoğu'ya, hatta Dünya’ya barışı da getirebilir mi? Bu konulara değiniyoruz.
Sohbeti daha detaylı olarak Monolog'daki yazımda ele aldım.
İyi Pazarlar..

Sunday Jun 15, 2025
Arama: İnsanın Evrenle Arasındaki Diyalog Köprüsü
Sunday Jun 15, 2025
Sunday Jun 15, 2025
Hızla değişen dijital dünyamızda, her gün milyonlarca soru soruyoruz. Google'a, Siri'ye, yeni nesil yapay zeka asistanlarına... Ama bu sorular, sadece bilgiye erişimi sağlamıyor. Sorgulara aldığımız cevaplar bizi ve toplumu aynı zamanda dönüştürüyor. Sundar Pichai'nin Lex Fridman'a verdiği cevaplar, aramaya yapay zeka dahil oldukça soruların anlamının değişeceğini anlatıyor. Yakın gelecekte sorgularımıza cevap almaktan daha çok akıllı soruların dönemi olabilir.
Bu bölümde, arama motorlarının evrimini ve bu evrimin hayatımızı nasıl iki katmanlı bir web'e bölebileceğini konuşuyoruz. Arama çubuğu, sandığımızdan çok daha fazlasını gizliyor.
Sohbeti daha detaylı olarak Monolog'daki yazımda okuyabilirsiniz.
İyi Pazarlar..

Sunday Jun 08, 2025
Kozmik Yankılar: Kütleçekimi, Karadelikler ve Varoluşun Gizemi
Sunday Jun 08, 2025
Sunday Jun 08, 2025
Fizik yasaları, uzay-zamanın derinlikleri ve galaksileri bir arada tutan o gizemli kuvvet.. Kütleçekimi bizi Dünya'ya bağlıyor, ama aynı zamanda akıl almaz bir yolculuğa çıkarıyor. Öyle ki, evrenin en ekstrem noktalarına, yani karadeliklere kadar uzanıyoruz.
Belki de bildiğimiz her şeyin ötesinde, bu karadelikler sadece bir sonu değil, aynı zamanda yeni bir başlangıcı anlatıyor olabilir. Karadelikler, yaşamın kendisinin, devasa bir kozmik döngünün sadece bir parçası olduğunu düşündürüyor.
Bu bölümde “Bugün, bir karadelikte mi yaşıyoruz?” sorusunun peşinde, bilimsel teoriler ve cesur spekülasyonlar arasında bir yolculuğa çıkıyoruz. Düşündüğümüzden çok daha farklı bir gerçekliğin kapılarını aralıyoruz.
Sohbeti daha detaylı olarak Monolog'da okuyabilirsiniz.
İyi Pazarlar..

Sunday Jun 01, 2025
Teknolojik Eşitsizliğin Yarattığı Uçurum, Bir Kavimler Göçüne Neden Olur mu?
Sunday Jun 01, 2025
Sunday Jun 01, 2025
Bugün dünyada derin bir gelir adaletsizliği yaşanıyor. Dünya'nın çehresini değiştiren teknolojik ve endüstriyel devrimler, genel refah ve verimliliği artırsa da, bu sadece belirli bölgelerde yoğunlaşıyor. Özellikle kuzey ve güney yarımküreler arasındaki uçurum, refah getirdiği iddia edilen bu devrimlerle daha da derinleşiyor. Dünya zenginliğinden alacağınız pay, yeteneklerinizden ve eğitiminizden ziyade, büyük ölçüde yaşadığınız ülkeye göre değişiyor. Kısacası, kim olduğunuzdan daha çok nerede doğduğunuz önem kazanıyor.
Bu bölümde, teknolojik ilerlemenin yarattığı küresel eşitsizlikleri ve bunun tetiklediği büyük demografik dönüşümleri, anlamlandırmaya çalışıyoruz. Afrika'dan Asya'ya, Avrupa'dan Amerika'ya uzanan göç hareketlerinin ardındaki 'enerji akışını' ve bu akışın dünyanın siyasi ve sosyal haritasını nasıl yeniden çizdiğini, gelecekte bizi nelerin beklediğini konuşuyoruz. İnsanlığın bu büyük 'denge arayışı' nereye varacak? Bu soruya yanıt arıyoruz.
Sohbeti Monolog'daki yazımızda daha detaylı okuyabilirsiniz.
İyi Pazarlar..

Sunday May 25, 2025
Milli Yapay Zeka'dan Yoksun Ülkelerin Bağımsızlığı Tehlikede mi?
Sunday May 25, 2025
Sunday May 25, 2025
Günümüz dünyasında teknoloji ve ulusal güvenlik kavramları hiç olmadığı kadar iç içe geçmiş durumda. Eskiden coğrafi sınırlar, askeri güç veya ekonomik büyüklüklerle ölçülen bağımsızlık, bugün yepyeni bir boyut kazandı: Yapay zeka ve veri egemenliği.
Birçok ülkenin üzerinde tartıştığı, ‘Milli Yapay Zeka’ geliştirme hedefi, aslında çok daha derin ve karmaşık bir soruya işaret ediyor: Gerçekten bir ülkenin bağımsızlığını garanti edebilir mi?
Bu bölümde, bu can alıcı sorunun peşine düşerken, veri savaşlarından dijital sömürgeleşmeye, hatta yapay zekanın kendi devletini kurma ihtimaline kadar uzanan geniş bir perspektifte bu konuyu ele alıyoruz.
Sohbeti daha detaylı olarak Monolog'da okuyabilirsiniz.
İyi Pazarlar..

Sunday May 18, 2025
Emojiler, Dijital Çağın Yeni Alfabesi mi?
Sunday May 18, 2025
Sunday May 18, 2025
Dünya, kelimelerin yetişmekte zorlandığı bir hızla değişiyor. Akıllı telefonlar elimizden düşmüyor, hayatlarımızın büyük bir kısmı ekranlara bakarak geçiyor. Ve bu rengarenk, hızlı dijital evrenin en dikkat çekici simgeleri de Emojiler oluyor.
İlk başta sadece eğlenceli küçük resimler gibi görünen bu semboller, aslında sessiz sedasız kendi aramızda yepyeni bir iletişim biçimi mi yaratıyor? Klavyemizin bir köşesinde duran o emojiler, binlerce yıllık insanlık iletişim tarihinin neresinde duruyor ve gelecekte bizi nasıl bir dil bekliyor?
Modern dijital iletişimde emojilerin ve diğer görsel öğelerin (GIF’ler, memler vb.) artan kullanımı, gerçekten de bazı eski medeniyetlerin alfabeleriyle benzerlikler taşıyor. Emojiler, kökenleri ve temel prensipleri anlamlara dayanan Sümer’in çivi yazısı, Mısır’ın hiyeroglifleri veya Çin yazısını çağrıştırıyor. İlk insanların duygularını resimlerle anlattığı mağara duvarlarının yerini, sanki bugün milyonlarca insanın aynı duyguları emojilerle yansıttığı dijital uzay alıyor.
Hızın geçerli olduğu dijital çağda, soyut olan düşünce ve duyguları daha kolay aktarmak için emojilere gerçekten ihtiyacımız var. Öyle ki, emojiler, aklımızdakileri kelimelerin dolaylılığı olmadan, daha az yorum gerektirecek şekilde anlamayı kolaylaştıran çok güçlü araçlar. Bazen bir mesajı tek bir kelimeye bile gerek kalmadan, bazen de en az kelimeyle öyle net iletebiliyoruz ki, yanlış anlamaların yol açabileceği zaman kayıpları önemli ölçüde azalıyor. Örneğin, sadece bir “👍” simgesi çoğu zaman “Tamam, anlaşıldı, onaylıyorum” gibi ifadelerin tüm anlamını karşılayabiliyor. Tıpkı “Anladım 👌” veya “Çok gülüyorum 😂” ifadelerini emoji ile kısaltıp netleştirmek gibi.
Bu bölümde, dijital dilin katmanlarını aralıyor, emojilerin sadece birer resimden fazlası olduğunu keşfediyoruz.
Metin tabanlı iletişimin getirdiği duygusal boşlukları nasıl doldurduklarını, nesiller arası iletişimdeki rollerini, yapay zekanın bu denklemi nasıl değiştirdiğini ve emojilerin gerçekten de “Yeni Alfabenin Habercileri” olup olmadığını sorguluyoruz. Kendi değerlerini ve iletişim dilini oluşturan yeni neslin anlam dünyasını emojilerde araştırıyoruz. Son olarak yeni görsel/sembolik dilin üzerine nasıl bir bilinç ve sosyal yapı oluşabileceği hakkında bir düşünce deneyi yapıyoruz.
Podcasti detaylarıyla Monolog'da okuyabilirsiniz.
İyi Pazarlar..

Sunday May 11, 2025
İnsan Tahtını Yapay Zekaya mı Bırakıyor?
Sunday May 11, 2025
Sunday May 11, 2025
İnsandan daha zeki bir varlık fikri bütün din dünyasında açık görüşlülükle tartışılan ama bir o kadar da endişe yaratan bir düşünce. İlahiyat dünyası, sadece güncel yaşamı kontrol etmesinin ötesinde, YZ’nin insanın manevi dünyasını da kontrol etmesinden kaygı duyuyor. Özellikle kutsal kitaplar ve uygulamalar hakkında YZ’ye veri yüklenirken sorumlu davranılmasının önemine dikkat çekiyor.
Ancak ne kadar sorumlu da davransak tehlikenin büyük kısmı YZ’den değil insandan kaynaklanıyor. Toplumu yönlendiren birçok akademik çalışmaları yapay zeka hazırlıyor. İnternetteki içeriğin yarısından fazlasını YZ üretiyor. Vasata alışkın insan ruhu sonuçlarını düşünmeden kolayı seçebiliyor. Öyle ki bu hız ve kapasite karşısında büyüleniyoruz. Ancak sınırlı insani anlayışımızla, YZ'ye inançları ve değerleri koruyacak şekilde veri seti yüklemeyi planlıyoruz.
İnsan, yapay zekayla Büyük Patlama’yı çağrıştıran bir bilgi patlamasına yol açtı. Belki de insanın anlam arayışına uyarlı bilgi toplama kurgusu, yerini hız ve daha büyük bir hafızanın olduğu yeni bir modele bırakıyor. Böyle bir senaryoda Tanrı’nın yeni planında insan olmayabilir. Ya da zekanın değişmediği ama bedenin farklılaştığı bir yapıda yeni bir görevle devam edebilir. Kutsal metinlerin çağlar öncesinden bugünlere ışık tutan sözlerinde de yaşadığımız teknolojinin yeni bir misyonun aracı olabileceğini görebiliyoruz.
Bu bölümde yapay zekanın insanlık için ne ifade ettiğini değil, yapay zeka çağında insanlığı neyin beklediğini farklı senaryolarla sorguladığımız bir düşünce deneyi yapıyoruz.
Sohbeti daha detaylı olarak Monolog'da okuyabilirsiniz.
İyi Pazarlar..

Sunday May 04, 2025
Leonardo da Vinci, Rönesans ve Son Akşam Yemeği
Sunday May 04, 2025
Sunday May 04, 2025
Ortaçağ felsefecileri daha çok her şeyin kaynağı ve ilk neden gibi kavramlar üzerine düşünmüşlerdir. Yaratıcılık yalnızca Tanrı’ya özgü bir nitelik olarak kabul edilir ve insanın bu özelliği göz ardı edilir. İnsanın sanatsal faaliyetleri ancak Tanrı’nın kudretini açığa çıkarmak için vardır.
Sanatta yaratıcılık esas olarak Rönesans Dönemi ile başlar. Rönesans sanatı insan odaklıdır ve insan keşfedildikçe yaratıcı gücü de açığa çıkar.
Leonardo Da Vinci Rönesans döneminin sembol ismidir. Eserlerine kattığı aşkın bilinç, yapıtlarına zaman üstü nitelik kazandırır.
Bu bölümde Rönesans dönemini ve dönemin sembol ismi Leonardo da Vinciyi konuşuyoruz. Onun başyapıtı “Son Akşam Yemeği” resminde, Leonardo'nun anatomi bilgisinin resimdeki perspektife nasıl bir derinlik kazandırdığından bahsediyoruz.
Son olarak “Son Akşam Yemeği”nin komünyal bir yemek olması, insanın inanç tarihinin izlerini de görebilmemizi sağlıyor. Bundan da bahsederek Da Vinci’nin bu büyük eserini farklı bir boyuttan incelemiş oluyoruz.
Eğer sohbeti detaylarıyla okumak isterseniz Monolog'u ziyaret edebilirsiniz.
İyi Pazarlar..

Neden Buradayız?
Sahip olduğumuz değerler değişiyor ve yenilerini kazanıyoruz. Mesela yapay zeka diye hayatımıza yeni bir kavram giriyor. Felsefeden matematiğe, cinsiyetten iklime kadar tüm alanlarda yapay zekaya bir başlık açıyoruz.
Bizi diğer canlılardan farklı kılan özellik çevreyi kendimize göre değiştirebilmemiz. Bunu da ateşten tekerleğe, sabandan buhar makinesine kadar ürettiğimiz teknolojilerle başardık. Aynı şeyi bugün yapay zekayla yapıyoruz.
Teknoloji çağı, eski dönemi kapatıp hepimize yeni bir başlangıç yapma fırsatı sunuyor. Dünyanın yakıcı sorunlarına yeni teknolojik araçlarla çözümler üretebiliyoruz. Mesela kadınlar, teknolojideki gelişmelerin sonucunda ortaya çıkan fırsatları değerlendiriyor. Cinsiyet ayrımcılığı, yavaş yavaş sorun olmaktan çıkıyor. Öte yandan iklim sorunu, yapay zeka teknolojileriyle şiddetini azaltıyor. Verinin yönettiği dünyada hepimiz birbirimize daha sıkı bağlanıyoruz. Her şeyin hızla değiştiği böyle bir dünyada yeni bir kültür ve ortak bir tarih yaratıyoruz. Ancak her dönüşümde olduğu gibi, her şey birbirine yaklaştıkça zihnimiz her zamankinden daha fazla konuşuyor.
Birçok sorun çözülürken, yeni dönem yeni sorunlarla beraber geliyor. Makine zekasının arttığı, süper zekaya doğru, öngöremediğimiz bir dünyaya adım atıyoruz. Teknolojinin hızı, bizi ufku belirsiz yeni bir dünyayla tanıştırıyor. İnsanlık yeniden doğuyor dersek herhalde yanılmayız.
Son çeyrek yüzyılda yarattığımız bilgi, neredeyse tüm insanlık tarihinde yarattığımızdan daha fazla. Böyle bir bilgi bombardımanı altında zihin dünyamız değişiyor. Saniyede binlerce algı uyandıran böyle bir çevrede zihin karmaşası yaşamamız çok normal. Böyle bir kaosta da söyleyecek bir şeylerimiz olmalı. Zihin Karmaşasında bunları konuşuyoruz. Bizi yakından ilgilendiren sorunlar hakkında farklı bir bakış açısı yakalamaya çalışıyoruz. Bize değer katacak yeni fikirler yaratma çabasındayız. Her şeyin belirsiz olduğu bir zamanda, gözümüz kapalı el yordamıyla ilerlerken birbirimize gerçekten çok ihtiyacımız var.
Zihin Karmaşası'nda paylaştıklarımızı, www.monologblg.com adresinden de takip edebilirsiniz.









